Phòng ngừa viêm phế quản mạn tính ở người cao tuổi

Viêm phế quản mạn tính (VPQMT) là một bệnh thuộc đường hô hấp dưới. Bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe người cao tuổi (NCT) có thể gây đau, ho dữ dội và nếu để ở giai đoạn muộn kéo dài sẽ nguy hiểm đến sức khỏe của người bệnh. Vì vậy, việc phát hiện sớm và phòng biến chứng là vô cùng quan trọng.

Nguyên nhân do đâu?

Có nhiều nguyên nhân gây nên bệnh VPQMT ở NCT, trong đó do sự giảm chức năng đề kháng của cơ thể. Sức khỏe nói chung bị sa sút bởi tuổi tác cao và sự xâm nhiễm của vi sinh vật gây bệnh đóng vai trò hết sức quan trọng. Một số nguyên nhân thuận lợi như: nghiện thuốc lá, thuốc lào; sống trong môi trường có nhiều bụi, dùng bếp than lâu ngày như: đun than tổ ong, than củi, rơm rạ; cơ địa hay bị dị ứng đường hô hấp như: hen suyễn, viêm phế quản nhiễm khuẩn mạn tính, kéo dài ngay từ lúc còn nhỏ tuổi; hoặc có một số dị dạng về khung xương sườn, cột sống như: gù vẹo cột sống...

viem-phe-quan-man-tinh

Viêm phế quản mạn tính thường gặp ở người cao tuổi.

Biểu hiện của viêm phế quản mạn tính

Trong bệnh VPQMT thường có 3 hiện tượng: ho, khạc đờm nhầy hoặc mủ và khó thở. Giai đoạn đầu của bệnh VPQMT là người bệnh ho và khạc ra đờm vào buổi sáng. Ho thường xảy ra từng đợt, nhất là khi thời tiết thay đổi (nóng, lạnh đột ngột, chuyển mùa từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại), mỗi đợt kéo dài từ 1 tuần đến vài tuần, mỗi năm có khi xảy ra ho đến 5 - 6 lần.

Tính chất của đờm thường có màu trắng, lỏng hoặc đặc quánh, đôi khi có bọt. Bệnh càng kéo dài thì gây ho càng nhiều, đờm ngày càng đặc hơn và đổi màu (thường là màu vàng). Khối lượng đờm do ho, khạc ra trong một ngày có khi lên tới 100ml hoặc hơn thế nữa. Những tháng sau, năm sau ho ngày càng tăng, số lượng đờm cũng tăng dần và bệnh cũng càng nặng hơn: mỗi đợt ho sẽ kéo dài hơn vài tuần và số lần ho cũng tăng lên đáng kể.

Ở giai đoạn muộn hơn của VPQMT thường có khó thở. Lúc đầu người bệnh chỉ mới cảm thấy nặng ngực, dần dần là khó thở thực sự. Bệnh càng lâu và càng nặng thì sự thiếu hụt không khí càng nhiều, gây rối loạn chức năng hô hấp một cách đáng kể. Do đó, người bệnh luôn thiếu dưỡng khí gây nên mệt mỏi, sụt cân, ảnh hưởng đến nhiều chức năng khác của cơ thể, nhất là hệ tuần hoàn và hệ thần kinh trung ương (tim đập nhanh, mệt mỏi, buồn ngủ...).

Khi nào đi khám bác sĩ?

Viêm phế quản có thể nghiêm trọng và đe dọa tính mạng, vì vậy không nên tự chẩn đoán bệnh. Nên đi khám bác sĩ nếu: Khó thở; Cảm thấy không thể ngừng ho; Sốt cao; Các triệu chứng viêm phổi hoặc viêm phế quản không cải thiện khi điều trị, hoặc các triệu chứng trở nên tốt hơn và sau đó tái phát; Người bị bệnh mạn tính và khó thở...

Loại bỏ những yếu tố nguy cơ để phòng bệnh

Một số thói quen như nghiện thuốc lá hoặc thuốc lào nên bỏ càng sớm càng tốt. Nếu chưa có điều kiện dùng bếp ga, bếp điện thì cần cải thiện việc dùng bếp than, củi, rơm rạ bằng cách dùng loại bếp ít khói. Nhà ở cần thông thoáng để tránh hiện tượng khói bếp ứ đọng nhiều giờ, không khí không được lưu thông. Cùng với cộng đồng tích cực tham gia hoặc vận động mọi người trong gia đình, làng xóm, dân phố vệ sinh môi trường sống càng sạch, càng ít bụi càng tốt.

Nếu bị viêm đường hô hấp (hô hấp trên và hô hấp dưới) cần được khám và điều trị dứt điểm không để bệnh trở thành mạn tính.

Cần tập thể dục thường xuyên để điều hòa nhịp thở như: hít thở, đi bộ, chơi thể thao. Tập thể dục và chơi thể thao phải tùy theo sức của mình, không nên gắng sức tập quá khả năng hoặc quá sức lực của mình và phải tập theo bài bản.

VPQMT ở NCT thường có 2 loại: loại lành tính và loại ác tính. VPQMT lành tính là loại chỉ xảy ra ở phần thân của các phế quản lớn (khí quản, phế quản gốc, thùy và phân thùy) nếu hiện tượng viêm nhẹ thì ít khi gây suy hô hấp, loại VPQMT lành tính chiếm tỷ lệ cao nhất (khoảng 90%). VPQMT thể ác tính chiếm tỷ lệ thấp hơn rất nhiều (khoảng 10%) thường xảy ra ở các tiểu phế quản và gây nên hội chứng tắc nghẽn thở ra dẫn đến suy thở và rất dễ dẫn đến tâm phế mạn ở NCT.

BS. Nguyễn Văn Việt/ SK&ĐS

Cùng chuyên mục

Cập nhật Covid-19 sáng 1/6: Báo New York Post ca ngợi thành tích chống COVID-19 của Việt Nam

Tính đến 6 giờ, ngày 1/6, Việt Nam đã có 46 ngày không có ca lây nhiễm COVID-19 trong cộng đồng, không ghi nhận ca...

Những bài tập cơ sàn chậu tốt cho sức khỏe tình dục

Để cải thiện sức khỏe của cơ sàn chậu, phụ nữ sau sinh hoặc chị em phụ nữ có thể áp dụng một số bài tập...

Tránh sốc nhiệt, đột quỵ ngày nắng nóng ở người cao tuổi

Thời tiết nắng nóng gay gắt, người già rất dễ bị sốc nhiệt, đột quỵ nhất là với những người có bệnh...

Phòng tránh đột quỵ ở người cao tuổi mùa nắng nóng

Thời tiết nắng nóng, sự bài tiết mồ hôi nhiều nên dễ mất nước nhiều quá còn có thể dẫn đến hiện...